Schoonmaken en desinfecteren worden regelmatig in één adem genoemd, maar het zijn twee verschillende handelingen. Bij schoonmaken verwijdert u stof en vuil, waarbij ook veel ziekteverwekkers worden verwijderd. Desinfecteren is gericht op het doden van achtergebleven micro-organismen en is lang niet altijd nodig. In deze blog leest u waar het verschil zit en wanneer welke aanpak passend is.
Bij schoonmaken draait het om het verwijderen van zichtbaar en onzichtbaar vuil, bijvoorbeeld stof, zand, vet en andere vervuiling. Daarmee worden volgens het RIVM ook veel ziekteverwekkers verwijderd die zich in dat vuil bevinden. Voor de reguliere schoonmaak van veel ruimtes is goed reinigen daarom de basis.
Desinfecteren gaat een stap verder. Daarbij worden achtergebleven micro-organismen met een geschikt desinfecterend middel sterk verminderd of gedood. Desinfecteren is dus geen ander woord voor grondig schoonmaken. Het heeft een ander doel en wordt in specifieke situaties toegepast.
| Schoonmaken | Desinfecteren | |
|---|---|---|
| Doel | Stof, vuil en vervuiling verwijderen | Achtergebleven micro-organismen sterk verminderen of doden |
| Wanneer? | Als onderdeel van reguliere schoonmaak | In specifieke situaties waarin desinfectie nodig is |
| Volgorde | Komt normaal gesproken eerst | Wordt indien nodig na het schoonmaken uitgevoerd |
| Middelen | Geschikte schoonmaakmiddelen en materialen | Een voor de toepassing toegelaten desinfecterend middel |
Een oppervlak direct desinfecteren terwijl er nog vuil of stof op ligt, is doorgaans niet de juiste volgorde. Het RIVM geeft aan dat desinfecterende middelen onvoldoende kunnen werken wanneer een oppervlak of voorwerp nog vuil of stoffig is. Daarom wordt eerst gereinigd en daarna, wanneer dat nodig is, gedesinfecteerd.
Er bestaan uitzonderingen, zoals toegelaten middelen die volgens hun gebruiksvoorschrift in één handeling kunnen reinigen en desinfecteren. Voor dagelijks schoonmaakwerk blijft het belangrijk om niet automatisch naar een desinfecterend middel te grijpen, maar eerst te bepalen welke behandeling de situatie daadwerkelijk vraagt.
Onthoud: schoonmaken is de basis. Desinfecteren is een aanvullende handeling voor situaties waarin alleen reinigen niet voldoende is.
Meer desinfecteren betekent niet automatisch een schonere of betere werkomgeving. Volgens het RIVM is desinfectie van oppervlakken en materialen alleen in bijzondere situaties nodig. Denk bijvoorbeeld aan bepaalde vervuiling met bloed of lichaamsvloeistoffen en situaties rondom specifieke infectieziekten.
Dat onderscheid is belangrijk. Een kantoorvloer, bureau of gewone vergaderruimte hoeft niet standaard gedesinfecteerd te worden omdat er dagelijks mensen komen. Goed uitgevoerde reguliere kantoorschoonmaak richt zich in zulke situaties vooral op consequent reinigen en het gericht meenemen van intensief gebruikte oppervlakken.
Binnen zorgomgevingen kunnen andere risico’s en protocollen gelden dan in een regulier bedrijfspand. Het RIVM noemt onder meer vervuiling met bloed en bepaalde lichaamsvloeistoffen als situaties waarin na het schoonmaken desinfectie nodig kan zijn. Ook bij een vermoedelijke infectieziekte kunnen aanvullende maatregelen gelden.
Bij professionele zorg schoonmaak is het daarom belangrijk dat de werkzaamheden aansluiten op de afspraken en protocollen van de locatie. Een schoonmaker moet weten wanneer reguliere reiniging volstaat en wanneer een andere werkwijze is voorgeschreven.
Op een basisschool worden tafels, vloeren, sanitair en contactpunten intensief gebruikt. Toch betekent dat niet dat al deze oppervlakken dagelijks gedesinfecteerd moeten worden. De hygiënerichtlijn van het RIVM voor basisscholen geeft aan dat desinfectie bijvoorbeeld nodig kan zijn wanneer een oppervlak met bloed is besmet of wanneer een bepaalde ziekte heerst.
Bij basisschool schoonmaak ligt de dagelijkse nadruk daarom vooral op consequent en zorgvuldig reinigen. Hetzelfde principe is relevant bij schoonmaak van kinderdagverblijven, waarbij de werkzaamheden worden afgestemd op de ruimtes, het gebruik en eventuele geldende hygiëneafspraken.
Wanneer desinfecteren wél nodig is, kunt u niet zomaar ieder middel gebruiken. In Nederland moeten desinfecterende middelen voor de betreffende toepassing zijn toegelaten. Bovendien kan een middel geschikt zijn voor een bepaald oppervlak of type micro-organisme, terwijl het voor een andere toepassing niet bedoeld is.
Ook de gebruiksaanwijzing is belangrijk. Denk aan de voorgeschreven concentratie en inwerktijd. Een desinfectiemiddel verkeerd gebruiken kan betekenen dat de gewenste werking niet wordt bereikt. Gebruik het middel daarom uitsluitend volgens het voorschrift voor de betreffende toepassing.
In de praktijk zien we dat het nuttiger is om onderscheid te maken tussen ruimtes dan overal dezelfde aanpak toe te passen. Een kantoor, restaurant en zorglocatie worden anders gebruikt en kennen andere vormen van vervuiling. Ook binnen één gebouw kunnen de verschillen groot zijn.
Breng daarom eerst in kaart welke ruimtes intensief worden gebruikt, welk type vervuiling er ontstaat en welke afspraken of protocollen gelden. Zo voorkomt u onnodige handelingen en krijgt iedere ruimte de schoonmaak die daadwerkelijk nodig is.
Twijfelt u of reinigen of desinfecteren nodig is? Gebruik dan niet automatisch het zwaarste middel, maar controleer eerst de situatie. Voor organisaties helpt het om de volgende punten duidelijk vast te leggen:
Zo hoeft een schoonmaakmedewerker niet op het moment zelf te bepalen wat de bedoeling is. Zeker op locaties met specifieke hygiëneprotocollen voorkomt een duidelijke werkwijze onnodige verschillen in uitvoering.
Goed schoonmaken vormt de basis, desinfecteren is gericht en situationeel. Door die twee niet met elkaar te verwarren, voorkomt u dat onnodig desinfectiemiddel wordt gebruikt of dat een situatie waarin desinfectie juist nodig is onvoldoende aandacht krijgt.
NL Connekt stemt de schoonmaak af op het gebruik en de aandachtspunten van uw locatie. Wilt u bespreken welke schoonmaakwerkzaamheden bij uw organisatie passen? Neem contact met ons op. We kijken graag mee naar een praktische aanpak voor uw pand.
Is schoonmaken hetzelfde als desinfecteren?
Nee, schoonmaken is niet hetzelfde als desinfecteren. Bij schoonmaken verwijdert u vuil en daarmee ook veel ziekteverwekkers die zich in dat vuil bevinden. Desinfecteren is gericht op het sterk verminderen of doden van achtergebleven micro-organismen.
Moet u na iedere schoonmaakbeurt desinfecteren?
Nee, na iedere schoonmaakbeurt desinfecteren is niet nodig. Volgens het RIVM is desinfectie vooral bedoeld voor specifieke situaties. Voor veel reguliere ruimtes is zorgvuldig schoonmaken voldoende.
Moet u eerst schoonmaken voordat u desinfecteert?
Ja, normaal gesproken moet u eerst schoonmaken voordat u desinfecteert. Vuil en stof kunnen de werking van een desinfecterend middel verminderen. Een uitzondering kan gelden voor toegelaten producten die volgens het gebruiksvoorschrift beide handelingen combineren.
Wanneer is desinfecteren wel nodig?
Desinfecteren kan nodig zijn bij specifieke besmettingsrisico’s, bijvoorbeeld wanneer een oppervlak vervuild is met bloed of bepaalde lichaamsvloeistoffen. Ook bij sommige infectieziekten kunnen aanvullende maatregelen gelden. Volg daarbij altijd de richtlijnen en protocollen die voor de locatie van toepassing zijn.
Moeten deurklinken en andere contactpunten altijd worden gedesinfecteerd?
Nee, contactpunten hoeven niet standaard altijd te worden gedesinfecteerd. Ze verdienen door het intensieve gebruik wel gerichte aandacht binnen de reguliere schoonmaak. Of aanvullende desinfectie nodig is, hangt af van de situatie en eventuele geldende protocollen.
Kan NL Connekt zowel reguliere als locatiespecifieke schoonmaak uitvoeren?
Ja, NL Connekt stemt de schoonmaak af op het type locatie, het gebruik van de ruimtes en de gemaakte afspraken. Bij locaties met specifieke hygiëneprotocollen kunnen de werkzaamheden daarop worden afgestemd.
